być karmelitanką w sercu kościoła

Puste ręce - sł. śp. S. Maria od Jezusa Miłosiernego

karmelitańskie kino duchowe

Karmel w języku hebrajskim znaczy Ogród Boga. Karmel jest ustroniem dla zakochanych w Bogu. Przychodzi się tutaj , by już na zawsze z Nim zamieszkać, by z Nim całe życie spędzić, żeby zaspokoić głód serca spragnionego dawania Ukochanemu ciągłych dowodów miłości.

siostra – nunnan unnamed

Marta od Zwiastowania to młoda karmelitanka bosa. Od pięciu lat przebywa w klasztorze o surowej regule spędzając życie w ciszy, na modlitwie i w oddaleniu od rodziny. Jesteśmy świadkami świadectwa wiary ale także trudności duchowych.  Jednocześnie poznajemy liczną rodzinę Marty mieszkającą w Zachodniej Gotlandii. Rodzice i rodzeństwo także mówią o wierze i o decyzji Marty, która jest dla nich zrozumiała z tej perspektywy, chociaż niekoniecznie łatwa. Decyzja o czyimś wstąpieniu do klasztoru, czy seminarium często wywołuje szereg pytań typu „Dlaczego?”, „Po co?” Słuchając Marty uzyskujemy częściową odpowiedź na niektóre pytania. Dokument może przywodzić na myśl film: Wielka Cisza.


charyzmat św. teresy od jezusa

Główny punkt naszej Reguły zaleca: „niech każdy pozostaje w swojej własnej celi lub obok niej, rozważając dniem i nocą Prawo Pańskie (Słowo Boże) i czuwając na modlitwie” (nr 8). To zalecenie zajmuje nie tylko centralne miejsce w tekście Reguły, ale nade wszystko w naszym życiu. Żyć modlitwą – w godzinach codziennej Eucharystii, Liturgii Godzin, różańca, dwóch godzin modlitwy wewnętrznej, studium Słowa Bożego, ale także w każdej chwili dnia i nocy. Jest to możliwe, gdy serce oddane Bogu, ku Niemu jest zwrócone, trwa w wewnętrznym z Nim dialogu, w kontemplacji Jego piękna i wielkości.

Modlitwa, której początkiem jest głębokie, osobiste spotkanie i zauroczenie Osobą Jezusa Chrystusa prowadzi do coraz głębszego zjednoczenia z Nim. Taka miłość, jak mówi św. Jan od Krzyża, przyczynia się bardziej do rozkwitu Kościoła niż wszelkie dzieła apostolskie razem wzięte. Bardziej, bo prawdziwa miłość zawsze rodzi życie; jest apostolska w znaczeniu najgłębszym i najskuteczniejszym. Rodzi życie w umarłych, poranionych, zagubionych sercach braci i sióstr. Czerpie ze źródła mocy, by ją przelewać na tych, którzy głoszą, ewangelizują i działają, jak mówi św. Teresa od Jezusa – na pierwszej linii frontu. Ten apostolski wymiar modlitwy jest terezjańskim novum i mocnym akcentem naszego bycia w Karmelu. „Jeśli wasze modlitwy, ofiary i życie nie są temu poświęcone, nie osiągniecie celu, dla którego Bóg was tu sprowadził, nie wypełnicie waszego powołania…” przestrzega i przypomina św. Teresa.

By ustrzec tę drogocenną perłę życia z Bogiem, Karmel przez wieki swego istnienia wypracował szczególną drogę – Drogę na Górę Karmel:

– drogę milczenia i samotności –

tylko wtedy można usłyszeć Głos Pana, spotkać się z Nim, wędrować w rytmie Jego łaski. Milczenie warg i umysłu jest warunkiem, by otrzymać dar cichego, uległego serca, które potrafi usłyszeć Jego Głos. Przejście z wielobarwnej, a czasem zwyczajnie chaotycznej i niespokojnej atmosfery świata w ciszę Karmelu wymaga dyscypliny i trudu, a w konsekwencji domaga się wyrzeczenia i ogołocenia.

– drogę wyrzeczenia i ogołocenia –

zakładających owo podwójne opuszczenie. Najpierw trzeba opuścić zewnętrzny świat, sprawy, osoby i rzeczy, by potem, powoli i mozolnie, opuszczać samego siebie, tracić siebie, by zyskać pełnię życia w Bogu – a to już jest wyzwanie i zadanie całego życia. To ono żłobi prawdziwą, dobrą samotność, która jest otwarciem, zaproszeniem… Bóg natychmiast napełnia Sobą tę przestrzeń, która dla niego została przygotowana, oczyszczona, ogołocona.

– drogę ubóstwa i klauzury –

kolejnych warunków, by kwiat miłości i modlitwy mógł się rozwijać. Serce ubogie, to serce wolne, oderwane, pokładające ufność jedynie w Bogu. Klauzura zabezpiecza od zewnątrz tę wewnętrzną przestrzeń, jaką tworzą samotność, wyrzeczenie, milczenie, ogołocenie… Jest też znakiem całkowitej przynależności do Boga, proroczym znakiem tego, że Bóg sam wystarcza – Solo Dios basta.

Mała wspólnota, licząca nie więcej niż 21 osób, to następny element charyzmatu terezjańskiego. Ta niewielka, ograniczona liczba sióstr stwarza warunki dla pustelniczego charakteru życia, a równocześnie pozwala budować dobre, rodzinne, siostrzane relacje. We wspólnocie uczymy się żyć dla innych, wydawać życie. Wspólnota weryfikuje prawdziwość naszej modlitwy. Daje możliwość, by wielkie pragnienia stawały się życiem, a równocześnie jest miejscem, gdzie możemy doświadczać miłości, pomocy, wsparcia i przyjaźni.

Praca w Karmelu ma smak Nazaretu. Jej treścią są proste, zwyczajne, domowe czy ogrodowe zajęcia, szycie i haftowanie szat liturgicznych, drobne prace artystyczne – a wszystko w nazaretańskiej atmosferze ciszy i samotności, życzliwości i serdeczności, w Bożej Obecności, w wewnętrznym dialogu, w modlitwie.

Praca to także solidarność z braćmi w świecie. Jak zalecają nasze Konstytucje: „mniszki chętnie poddadzą się powszechnemu prawu pracy, dzieląc los ubogich, zdobywając w trudzie środki konieczne do życia i oddając na służbę sióstr swoją energię i zdolności, świadome, że także przez pracę włączają się w zbawcze dzieło Chrystusa.” (nr 37).

Siostra, Mistrzyni duchowa, Patronka i Opiekunka Zakonu dzieląca z nami życie: niegdyś w prostocie nazaretańskiego domu, dziś, w każdej karmelitańskiej wspólnocie, której jest Matką. Wymieniamy ją na końcu nie dlatego, że jest najmniej ważna w Karmelu, lecz ponieważ jest punktem oparcia, Bożym nawiasem ogarniającym całe nasze życie, strzegącym nas w znaku szkaplerza. Jej dyskretna obecność tworzy atmosferę Karmelu, wszystko Sobą przenika i naznacza.

„Kontemplacja Dziewicy Maryi, która w doskonały sposób urzeczywistnia ideał Karmelu, jest światłem w Jej naśladowaniu. Ona bowiem zajmuje pierwsze miejsce wśród pokornych i ubogich Pana oraz jest najwznioślejszym wzorem życia kontemplacyjnego w Kościele.” (Konstytucje nr 55)

Osoba zgłaszająca się do Karmelu, by poddać rozeznaniu rodzące się w niej pragnienie życia z Bogiem, w jakimś sensie już rozpoczyna formację. Składają się na nią rozmowy, pomoc w rozpoznaniu powołania, rekolekcje, wspólne wsłuchiwanie się w głos Pana. Po podjętej decyzji i potwierdzeniu ze strony wspólnoty rozpoczyna pierwszy etap życia zakonnego.

ASPIRAT – czyli trwający 3 miesiące pobyt kandydatki w klauzurze. Pozostając świecką osobą kandydatka już jest włączona nie tylko w życie modlitwy, ale i w codzienność – pracę, rekreację. Okres ten pomaga tak jej, jak i wspólnocie zweryfikować ostateczną decyzję o wstąpieniu do Karmelu.

POSTULAT – trwa od 1 do 1,5 roku. Do tego etapu przyjmowana jest kandydatka, która po dojrzałym rozeznaniu okazuje znaki powołania do naszego Zakonu. Postulat służy stopniowemu przejściu od życia w świecie do życia w nowicjacie.

NOWICJAT – rozpoczyna się ceremonią obłóczyn, czyli przyobleczenia w habit karmelitański. W tym trwającym dwa lata okresie, kandydatka może w pełni zakosztować, czym jest nasze życie – oddane modlitwie i zbawieniu dusz – przeżywane w ciszy i samotności (same z Nim Samym) oraz w prostocie bycia razem (we wspólnocie sióstr). Jest także sprawdzianem autentyczności powołania nowicjuszki w konkretach życia i jej zdolności poświęcenia całej osoby przez profesję rad ewangelicznych na drodze doskonałości Karmelu terezjańskiego.

ŚLUBY CZASOWE – składane na rok przez kolejne 4 lata. Ślubowanie (profesja) rad ewangelicznych: czystości, ubóstwa i posłuszeństwa rozwija w siostrach zdolność i determinację do poddania wszystkich swoich energii prowadzeniu Ducha Świętego, by żyć w prawdziwej wolności dzieci Bożych.

ŚLUBY WIECZYSTE – są rzeczywistą, dogłębną i ostateczną konsekracją całej osoby – oblubieńczym oddaniem się Chrystusowi i w konsekwencji wydaniem się na służbę się Bogu, Kościołowi i Rodzinie Karmelu. Znakiem Profesji Uroczystej jest czarny welon.

FORMACJA CIĄGŁA obejmuje cały pozostały etap wędrówki na Górę Karmel – ku Chrystusowi, by On był wszystkim we wszystkich. Jest nieustannym nawracaniem, otwartością na Boże Słowo i prowadzenie, przyzywaniem Go we wszystkie przestrzenie naszego serca i życia, z apostolską wstawienniczą troską o zbawienie braci.

Formacja, będąca w głównej mierze autoformacją, poddana jest działaniu Ducha Świętego i przeniknięta obecnością Maryi. Wędrując w przyjaźni z Nią, uczymy się naśladować życie Jej Syna. Jako Matka i Patronka Zakonu jest dla nas „wzorem modlitwy i wyrzeczenia w pielgrzymce wiary, pokornie i z mądrością przyjmującą i rozważającą słowo Pana, całkowicie uległą poruszeniom Ducha Świętego, Panną mężną i wiernie idącą za Chrystusem, zjednoczoną z Nim w bólu i radości Jego paschalnej tajemnicy.”

Zamieszczony poniżej plan to jedynie zarys dnia i nie zawiera całej jego treści – jest nią modlitwa. Jak mówią nasze Konstytucje: „Karmelitanki, na mocy swego powołania, są wezwane do kontemplacji w modlitwie i życiu”. Znaczy to, że oprócz godzin i chwil przeznaczonych wyłącznie na modlitwę, indywidualną czy też wspólnotową, wykonujemy codzienne proste prace, czytamy, spożywamy posiłki, rozmawiamy ze sobą w czasie rekreacji, a wszystko to nie tylko w domu Boga, ale w Jego obecności, w nieustannym wewnętrznym kontakcie z Nim. Ta więź z Bogiem nadaje koloryt codzienności i uzasadnia taki rodzaj życia – zewnętrznie ogołoconego, sprowadzonego do koniecznego minimum, by w tej uwolnionej przestrzeni serca i otaczającego nas świata dać miejsce Bogu, z Nim wędrować i żyć z Nim w trosce o dobro braci.

Plan dnia

5.30 – Pobudka

5.55 – Anioł Pański

– Studium Słowa Bożego

6.30 – Modlitwa wewnętrzna

7.30 – Jutrznia, Eucharystia

po dziękczynieniu:

– Modlitwa przedpołudniowa

– Praca

12.00 – Anioł Pański

– Modlitwa południowa, litania do Matki Bożej, modlitwy do naszych Świętych

– Obiad

– Rekreacja

13.50 – Modlitwa popołudniowa

– Różaniec

– Praca

16.00 – Czytanie duchowne

17.00 – Nieszpory

17.20 – Modlitwa wewnętrzna

18.20 – Anioł Pański

– Kolacja

– Rekreacja

19.40 – Kompleta

– Wielkie milczenie i czas „wolny”

21.00 – Apel Jasnogórski

– Godzina Czytań

wejdź i zobacz klasztory sióstr karmelitanek bosych w warszawskiej prowincji:

Wspólnoty mniszek